ภาษีครึ่งปี คืออะไรหลายๆคนอาจจะสงสัยกันว่ามีภาษีประจำปีแล้วทำไมต้องมีภาษีครึ่งปีด้วย มีประโยชน์อย่างไร ในที่นี้เราจะมาอธิบายให้ฟัง

ภาษีครึ่งปี คือ ภาษีที่เกี่ยวกับการคำนวณภาษีเงินได้ โดยกฎหมายกำหนดหน้าที่ให้ทั้งบุคคลธรรดาและนิติบุคคลจ่ายภาษีล่วงหน้า ซึ่งคำนวณจากรายได้ที่เกิดขึ้นในช่วงครึ่งปีที่ผ่านมา โดยภาษีเงินได้ครึ่งปีที่เราจ่ายไป สามารถนำไปใช้หักออกจากภาษีประจำปีที่คำนวณได้ หรือเพื่อต้องการบรรเทาภาระการจ่ายภาษีให้ไม่ต้องจ่ายทั้งก้อนในครั้งเดียวนั่นเอง

ใครบ้างที่ต้องยื่นภาษีครึ่งปี

  • บุคคลธรรมดา – ผู้มีรายได้ ตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน ของทุกปี (ไม่รวมรายได้จากงานประจำ) เกิน 60,000 บาท สำหรับคนโสด และ 120,000 บาท สำหรับคู่สมรส และเงินได้ดังกล่าวเป็นเงินได้ประเภทที่ 5, 6, 7 หรือ 8 (สามารถอ่านเงินได้ทั้ง 8 ประเภทได้ที่นี่) บุคคลดังกล่าวจะต้องยื่นภาษีกลางปีภายใน 30 กันยายน ของทุกปี โดยแบบที่ใช้ยื่นจะเป็นแบบ ภ.ง.ด.94
  • นิติบุคคล – เมื่อกิจการมีรายได้ครบ 6 เดือน จะต้องทำการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล ภายใน 2 เดือนของรอบระยะเวลาบัญชี โดยหากกิจการมีรอบบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคมจะนำส่งภาษีกลางปีไม่เกินเดือนสิงหาคม ซึ่งนิติบุคคลที่จะต้องยื่นต้องเป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทย และมีรอบบัญชีครบ 12 เดือน และยังดำเนินกิจการอยู่ในปีนั้น โดยแบบที่ใช้ยื่นจะเป็นแบบ ภ.ง.ด.51

วิธีคำนวณภาษีครึ่งปี

บุคคลธรรมดา – คำนวณเหมือนยื่นบุคคลธรรมดาประจำปี

คำถามที่มักจะพบบ่อยสำหรับการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดากลางปี คือ เรื่องค่าลดหย่อนว่าสามารถใช้ได้ไหม

คำตอบคือ ลดได้แต่ต่างจากยื่นประจำปี โดยสามารถแบ่งเป็น 3 กลุ่มด้วยกัน

1. ลดหย่อนครึ่งเดียว

  • ลดหย่อนส่วนตัวผู้มีรายได้หรือคู่สมรสที่ไม่มีรายได้ 15,000 บาท

  • ลดหย่อนบุตร คนละ 7,500 บาท หากลูกศึกษาในประเทศ ไม่เกิน 3 คน คนละ 8,500 บาท

  • ลดหย่อนบิดามารดา คนละ 15,000 บาท

2. ลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงในช่วงครึ่งปีแรก แต่ยอดลดหย่อนสูงสุดจะน้อยกว่าแบบเต็มปี เช่น ค่าเบี้ยประกันชีวิต หรือดอกเบี้ยบ้าน

3. ลดหย่อนได้สูงสุดตามที่จ่ายจริงในช่วงครึ่งปีแรก และยอดลดหย่อนสูงสุดเท่ากับแบบเต็มปี

  • ค่าซื้อกองทุนรวมหุ้นระยะยาว (LTF)

  • ค่าซื้อกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF)

  • ค่าเบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญ

นิติบุคคล มีวิธีการคำนวณอยู่ 2 แบบ ดังนี้

1. ประมาณการกำไรสุทธิ คือ ประมาณกำไรสุทธิจากรายได้และรายจ่าย ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นทั้งปี แล้วนำกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิที่ได้ ไปคำนวณภาษี จะได้ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องทำการยื่นแบบแสดงรายการครึ่งปี

2. กำไรที่เกิดขึ้นจริงในรอบครึ่งหนึ่งของระยะเวลาบัญชี คือ นำรายได้และรายจ่ายที่เกิดขึ้นจริง ในครึ่งรอบระยะเวลาบัญชีแรกมาคำนวณหากำไรสุทธิ เมื่อได้กำไรสุทธิแล้วให้นำไปคำนวณภาษีตามบัญชีอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล จะได้ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องทำการยื่นแบบแสดงรายการครึ่งปี

ทั้งนี้ถ้าจะประมาณการกำไรของนิติบุคคลต้องประมาณการออกมาแล้วไม่ต่ำกว่ากำไรที่ได้จริง เนื่องจากถ้าประมาณการต่ำกว่ารายได้จริงทางสรรพากรจะมองว่าตั้งใจที่จะเลี่ยงภาษี หากมีภาษีที่ต้องชำระเกิดขึ้น