เชื่อว่าผู้ประกอบการหลายท่าน ก็คงจะเคยได้ยิน หรืออาจจะเคยใช้อากรแสตมป์มาบ้างแล้ว แต่ก็อาจมีผู้คนบางส่วนที่ยังไม่ค่อยเข้าใจ หรือเข้าใจผิดกันกับแสตมป์สำหรับส่งไปรษณีย์ ซึ่งทั้ง 2 อย่างนั้น มีการใช้ที่แตกต่างกัน และไม่สามารถใช้แทนกันได้ ซึ่งบทความนี้เราจะชวนทุกคนมาหาคำตอบกันค่ะว่าอากรแสตมป์คืออะไร และใช้ทำอะไรบ้าง ?

อากรแสตมป์ คืออะไร ?

เป็นการจัดเก็บภาษีประเภทหนึ่งตามประมวลรัษฎากร ซึ่งอยู่ในรูปแบบของแสตมป์ โดยจัดเก็บจากการทำตราสารระหว่างกัน 28 ลักษณะ ตามที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์

อากรแสตมป์จะใช้สำหรับปิดบนเอกสารราชการและหนังสือสัญญาต่าง ๆ โดยมีกรมสรรพากรเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการจัดเก็บ

ตราสารที่ต้องเสียอากรแสตมป์

1. ตราสารหรือสัญญาที่กฎหมายกำหนด เช่น

• สัญญาจ้างทำของ

• สัญญากู้ยืมเงิน

• สัญญาค้ำประกัน

• สัญญาเช่าที่ดิน

• สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ (Licensing Agreement)

• สัญญาร่วมลงทุน (Joint-venture Agreement)

2. ตราสารหรือสัญญาที่ทำในประเทศไทย

3. ตราสารหรือสัญญาที่ทำในต่างประเทศ แล้วนำกลับเข้ามาในประเทศไทย (ต้องเสียอากรภายใน 30 วัน)

*** เอกสารที่ปิดอากรแสตมป์แล้วจะต้องขีดคร่อมด้วยจึงจะสมบูรณ์ ***

ผู้มีหน้าที่เสียอากรแสตมป์

1. บุคคลตามที่ระบุไว้ในช่องที่ 3 (https://www.rd.go.th/763.html) ของบัญชีอัตราอากรแสตมป์ เช่น ผู้ให้เช่าผู้โอน ผู้ให้กู้ ผู้รับประกันภัย ฯลฯ

2. ถ้าตราสารทำขึ้นนอกประเทศ ให้เป็นหน้าที่ของผู้ทรงตราสารคนแรกในประเทศเป็น ผู้เสียอากรภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับตราสารนั้น

• ถ้าหากไม่ได้ปฏิบัติตามความข้างต้น ผู้ทรงคนใดคนหนึ่งต้องเสียอากรแล้วจึงยื่น ตราสารเพื่อให้จ่ายเงิน รับรอง สลักหลัง โอนหรือถือเอาประโยชน์ได้

• ผู้ทรงตราสารคนใด ได้ตราสารตามความข้างต้นไว้ในครอบครองก่อนพ้นกำหนด 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับตราสารนั้น จะเป็นผู้เสียอากรก็ได้โดยมีสิทธิไล่เบี้ยจากผู้ทรง คนก่อนๆ

3. ตั๋วเงินที่ยื่นให้ชำระเงิน มิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ผู้รับตั๋วจะเสียอากรและใช้สิทธิไล่เบี้ยจาก ผู้มีหน้าที่เสียอากร หรือหักค่าอากรจากเงินที่จะชำระก็ได้

4. ผู้มีหน้าที่เสียอากร ตามที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ อาจตกลงให้คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่ง เป็นผู้เสียอากรแทนตนก็ได้ เว้นแต่กรณีตาม 2

อากรแสตมป์หาซื้อได้ที่ไหน ?

สามารถหาซื้อได้ที่ “กรมสรรพากร” และราคาค่าอากรแสตมป์นั้นก็ขึ้นอยู่กับเอกสารแต่ละชนิดและมูลค่าของเอกสารที่เราต้องการนำอากรไปปิดค่ะ

ข้อเสียของตราสารที่มิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์

ตราสารใดไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์ จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับ คู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐาน ในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนอัตราในบัญชีท้าย หมวดอากรแสตมป์ และขีดฆ่าแล้ว แต่ทั้งนี้ไม่เป็นการเสื่อมสิทธิที่จะเรียกเงินเพิ่มอากร

* นอกจากนั้นกฎหมายยังห้ามเจ้าพนักงานรัฐบาลลงนามรับรู้ ยอมให้ทำหรือบันทึกสิ่งใด ๆ ใน ตราสาร ดังกล่าวด้วย จนกว่าจะได้มีการเสียอากรให้ครบถ้วนเสียก่อน *

ข้อควรรู้เกี่ยวกับอากรแสตมป์

• อากรแสตมป์เป็นเพียงเครื่องมือในการจัดเก็บภาษี ไม่ใช่กฎหมาย

• สามารถซื้ออากรแสตมป์ได้ที่กรมสรรพากร

• สัญญาปากเปล่าไม่มีหนังสือ ไม่ต้องเสียอากรแสตมป์ (อากรแสตมป์ จัดเก็บจากการทำสัญญาเป็นหนังสือเท่านั้น)

• การไม่เสียอากร ไม่ได้ทำให้ตราสารนั้นไร้ผลทางกฎหมาย แต่มีผลทำให้ตราสารหรือตราสารนั้นใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้*

• อากรแสตมป์ไม่ใช่ดวงตราไปรษณียากร ไม่สามารถนำไปใช้ปิดซองจดหมายได้